ดูนกที่บางปู

สถาน ตากอากาศบางปู – อยู่ในเขตตำบลบางปูใหม่ ริมถนนสุขุมวิท ประมาณกิโลเมตรที่ 37 ตรงข้ามกับนิคมอุตสาหกรรมบางปู เป็นสถานตากอากาศที่มีชื่อเสียงมาเป็นเวลานานและเป็นสถานพักฟื้น พักผ่อน ของกรมพลาธิการทหารบก ภายในมีร้านอาหาร บ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว และในช่วงประมาณเดือนตุลาคม – พฤษภาคม จะมีนกนางนวลอพยพมาหากินอยู่ตามชายทะเล (ข้อมูลจาก: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย)

บรรยากาศช่วงค่ำ

bird1???????????????????????????????

นักท่องเที่ยวมีจำนวนมากพอสมควร นกนางนวลบางปู ส่วนใหญ่เป็นนกนางนวลธรรมดามีถิ่นฐานบ้านเกิดอยู่ทางตอนใต้ของทวีปเอเชีย แถบจีน ทิเบต มองโกเลีย แต่ที่มาไกลจากรัสเซียก็มีให้เห็นเหมือนกัน อย่าง นกนางนวลหลังดำพันธ์รัสเซีย แต่จะมาครั้งละไม่กี่ตัวเท่านั้น ใครที่อยากมาดูนกนางนวลที่บางปูต้องมาในช่วงเดือนตุลาคม – พฤษภาคมของทุกปี ถ้ามาหลังจากนั้นอดเห็น เพราะพวกมันบินกลับบ้านไปหมดแล้ว แต่ถ้าอยากเห็นเยอะๆก็ต้องมาในช่วงหน้าหนาวใกล้ๆปีใหม่ แต่ที่เห็นในภาพถ่ายปลายเดือนมีนาคม นกก็ยังมีจำนวนมากอยู่

?????????????????????????????????????????????????????????????? ??????????????????????????????? ???????????????????????????????

สัมผัสกับนกอย่างใกล้ชิด

??????????????????????????????? ???????????????????????????????

ผู้อ่านที่ยังไม่ได้มาเที่ยวก็ลองหาเวลาว่างๆสักวันไปลองสัมผัสดูนะครับ ก็มีความสุขอีกแบบหนึ่ง ช่วง เวลาดีที่สุดที่เหมาะมาเที่ยวบางปูคือช่วงเวลาเย็น เพราะอากาศไม่ร้อน (มันแน่อยู่แล้ว) ถ้าเป็นช่วงน้ำลดจะได้เห็นนกนางนวลออกมาหากินเป็นจำนวนมาก บริเวณสะพานสุขตาจึงเต็มไปด้วยนกนางนวล นักท่องเที่ยวหลายคนโยนอาหารของโปรดอย่างกากหมู และหนังไก่ให้พวกมันด้วย อย่างในภาพแค่นำอาหารชูขึ้นก็จะได้สัมผัสกับนกอย่างใกล้ชิด ทำให้ฉันได้รู้ความมหัศจรรย์อีกอย่างว่า ก่อนที่นกนางนวลจะบินกลับไป พวกมันจะกินอาหารมากกว่าปกติหลายเท่า เพื่อเก็บเป็นพลังงานสำรองในรูปของไขมันสำหรับเดินทางไกล มันสามารถบินเป็นระยะทางหลายพันกิโลโดยที่ไม่ต้องแวะกินอะไรเลยก็ยังได้

เคยสงสัยว่า ทำไมเวลาไปเที่ยว “บางปู” จ.สมุทรปราการ ถึงมีนกนางนวลให้เห็นเป็นครั้งคราว ถ้าไปช่วงหน้าหนาวก็จะมีนกให้เห็นเยอะมากๆ หน้าร้อนก็จะมีให้เห็นน้อยหน่อย แต่ถ้าไปในหน้าฝนกลับไม่มีให้เห็นเลย ไหนว่า “นกนางนวล” เป็นสัญลักษณ์ของบางปูยังไงล่ะ ทำไมถึงมีให้เห็นเป็นบางครั้ง นกนางนวลพวกนี้ไม่ได้อยู่ที่นี่หรอกเหรอ แล้วพวกมันมาจากไหน เมื่อ สงสัยอะไรก็ต้องหาคำตอบซิจริงมั้ย  และเมื่อมีโอกาสกลับไปเที่ยวบางปูอีกครั้ง ฉันก็พบกับคำตอบเมื่อได้เข้าไปอ่านเรื่องราวของนกนางนวลในศูนย์ศึกษา ธรรมชาติบางปู ที่จัดทำขึ้นมาใหม่อยู่บริเวณซ้ายมือหน้าประตูทางเข้าสถานตากอากาศบางปู เป็นศูนย์ให้ข้อมูลนักท่องเที่ยว ทำให้ได้รู้จักบางปูและบรรดาสัตว์ที่อาศัยอยู่ที่นี่มากขึ้น เรียกว่ามาเที่ยวทั้งทีจะได้รับความรู้กลับไปด้วยยังไงล่ะ  ในที่สุดฉันก็ถึงบางอ้อ ที่แท้ นกนางนวลก็คือนกอพยพชนิดหนึ่งนั่นเอง …บางคนอาจจะสงสัยใช่ไหมว่าไอ้นกอพยพนี้มันเป็นยังไงกันหว่า เพราะด้วยความไม่ค่อยได้ศึกษาเรื่องนกสักเท่าไหร่เลยไม่รู้ว่านกในประเทศไทยมีนกหลายชนิด มีทั้งนกประจำถิ่นแล้วก็นกอพยพ สำหรับนก อพยพก็คือนกที่มีถิ่นฐานบ้านเกิดอยู่ที่อื่น (ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ทางซีกโลกเหนืออพยพมาหากินทางฝั่งซีกโลกใต้) เวลาภูมิอากาศที่บ้านของพวกมันหนาวเย็น พวกมันก็ต้องหนีหนาวอพยพมาหากินยังที่อื่น เพื่อความอยู่รอด และเมื่อบ้านของมันอบอุ่นขึ้น พวกมันก็จะบินกลับไป ทำรังวางไข่ยังที่ๆจากมา

นกนางนวล….ผู้มาเยือนท้องน้ำบางปู

นกนางนวลชนิดที่พบมากที่สุดในบางปู เห็นจะไม่พ้น นกนางนวลธรรมดา (Brown-headed Gull) แล ะนกนางนวลขอบปีกขาว (Black-headed Gull) ซึ่งชนิดหลังนี้ถือว่าพบบ่อยแต่มีจำนวนไม่มากเท่านกนางนวลธรรมดา และตัวที่ขนาดย่อมลงมาหน่อยอย่าง นกนางนวลแกลบเคราขาว (Whiskered Tern) และ นกนางนวลแกลบดำปีกขาว (White-winged Tern) ก็พบบ่อยที่บางปูเช่นกัน

     อย่างไรก็ตาม บางปูก็เป็นแหล่งพบนกนางนวลระดับหายากได้เช่นกัน ทั้ง นกนางนวลปากเรียว (Slender-billed Gull) นกนางนวลหางดำ (Black-tailed Gull) และ นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย(Heuglin’s Gull) เป็นต้น ผู้มาเยือนจากแดนไกลเหล่านี้มีจำนวนน้อยมาก แต่ละปีฤดูหนาว มาเยี่ยมบางปูเพียงไม่กี่ตัวเท่านั้น

      โชคดีของนักดูนกจริง ๆ ที่ปีนี้ มีนกนางนวลหายากถึง 2 ชนิด มาโชว์ตัวกันตั้งแต่ต้นฤดูกาล ได้แก่ นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย (Heuglin’s Gull)  และ นกนางนวลหางดำ (Black-tailed Gull)

      นกนางนวลหางดำพันธุ์รัสเซีย และนกนางนวลหางดำ  เป็นนกนางนวลขนาดใหญ่โดดเด่นเห็นได้ชัดเจน  เมื่อเทียบขนาดกับนกนางนวลธรรมดาแล้ว เจ้านกนางนวลหางดำพันธุ์รัสเซีย และนกนางนวลหางดำ  มีขนาดตัวใหญ่กว่ามาก

     แต่อาจจำแนกชนิดได้ยาก ถ้านกยังไม่โตเต็มวัย ต้องสังเกตุสีขน ขนาด และรูปทรงของหัวให้ชัดเจน นอกจากนั้น นกนางนวลชนิดเดียวกันยังมีชุดขนแต่ละปีไม่เหมือนกันเสียอีกจนกว่าจะโตเต็ม วัยซึ่งใช้เวลาประมาณ 3-4 ปีกว่าจะพัฒนาเป็นนกโตเต็มวัย

๑ .นกนางนวลหางดำ (Black-tailed Gull)

นางนวลหางดำ เป็นนกอพยพมายังประเทศไทยช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ หรืออาจเป็นนกที่พลัดหลงเข้ามา หายาก และมีปริมาณน้อยมาก นางนวลหางดำที่มาบางปูอพยพมาจากญี่ปุ่น เป็น นกวัยอ่อนปีแรก (first winter) สังเกตุจากปากมีสีชมพูปลายดำ หน้าผาก คอ และกลางลำตัวด้านล่างค่อนข้างยาว ท้ายทอยและลำตัวด้านบนสีน้ำตาลเข้ม หางดำตะโพกขาวมีลายจุดสีคล้ำแต่เมื่อโตขึ้นเป็นนกเต็มวัย สีปากจะเปลี่ยนป็นสีเหลือง และสีลำตัวก็จะเปลี่ยนไปเป็นสีเทาเข้ม พฤติกรรมของนกชนิดนี้ที่พบ มักบินโฉบมาแย่งกินกากหมูกับนกนางนวลธรรมดาบริเวณใกล้สะพานสุขตา สังเกตุเห็นได้ง่ายมากเพราะสีแตกต่างจากนางนวลธรรมดาโดยสิ้นเชิง และยังถูกกลุ่มนกนางนวลธรรมดาบินขับไล่เป็นประจำ หลาย ๆ ครั้งเจ้าหางดำต้องหลบไปเกาะเสาไม้ไกล ๆ หรือลอยนิ่งบนผิวน้ำทะเลนอกฝูงเจ้านางนวลธรรมดา

1 4 2

๒.นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย (Heuglin’s Gull)

นกนางนวลระดับหายากที่พบอีกชนิดที่บางปู คือ นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย เจ้าตัวนี้ทำรังวางไข่ทางตอนเหนือของไซบีเรีย บินมาถึงประเทศไทยก็ไกลไม่ใช่เล่นทีเดียว  ผมพบประมาณ 3-4 ตัวครับในการตระเวณเข้า-ออกบางปู 2-3 สัปดาห์ (ที่บอกว่าประมาณ เพราะไม่แน่ใจนกนางนวลชวนสงสัยชนิดหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะรูปร่างคล้ายคลึงกับเจ้าหลังดำพันธุ์รัสเซียมาก ๆ )     ลักษณะของเจ้าหลังดำพันธุ์รัสเซียนั้น ถ้าเป็นนกวัยอ่อนปีแรก ขนจะมีสีเข้มกว่าชนิดอื่น ๆ หัวและลำตัวมีลายสีเข้มจากกลางขนสีเข้ม ขอบขนสีขาว ปากดำหรือโคนปากชมพูปลายดำ แข้งและตีนสีชมพู สำหรับนกวัยอ่อนปีที 2 หลังมีขนสีเทา หางขาวปลายดำ

ส่วนนกโตเต็มวัยนั้น ปากเหลืองปลายปากล่างแดง ตาเหลืองอ่อน ลำตัวด้านบนเทาเข้มกว่าชนิดอื่น หัวขาวมีลายขีดน้ำตาลที่หัวและหลังคอ ปลายปีกบินดำมีแต้มขาว ตะโพกและหางขาว แข็งและตีนเหลือง

– เจ้าหลังดำพันธุ์รัสเซียถูกบินขับไล่จากนกนางนวลธรรมดา

9 13 14 15

พฤติกรรมที่พบนั้น มักลอยตัวไกลจากสะพานสุขตาไกลพอควรทีเดียว นาน ๆ ครั้งกระแสน้ำจะพัดพามาให้เห็นถนัดชัดตาเสียทีหนึ่ง เวลาลอยตัวไปทางไหน เจ้านางนวลธรรมดามักหลบทางให้เป็นช่อง เหมือนพี่เบิ้มเดินผ่านลูกน้องยังไงยังงั้น แต่ไม่พบบินโฉบแย่งกินกากหมูรวมกับเจ้านางนวลธรรมดา และไม่ถูกนางนวลธรรมดาบินขับไล่บ่อยครั้งเหมือนเจ้าหางดำ

น่าแปลกทีไฉนจึงพบ เจ้าหางดำและหลังดำพันธุ์รัสเซียในขนชุดฤดูหนาวแรก ๆ ทั้งหมด ไม่พบตัวที่โตเต็มวัย อาจเป็นเพราะเป็นนกเด็กจึงขาดประสบการณ์ในการอพยพย้ายถิ่น จึงทำให้พลัดหลงจากฝูงของมันมาเมืองไทยแทบทุกปี

๓. นกนางนวลปริศนา

ที่บางปูเที่ยวนี้ มีแขกผู้มาเยือนผู้แปลกหน้าแปลกตานักดูนกอยู่ด้วย เป็นนกนางนวลตังใหญ่ที่มีสัณฐานวิทยาคล้ายคลึงกับเจ้านางนวลหลังดำพันธุ์รัส เซีย แต่มีรูปร่างลักษณะที่ไม่เหมือนกันในบางจุด มองปราดเดียวก็เห็นถึงความแตกต่างดังกล่าว

     ภาพที่นำเสนอด้านบนทั้งหมดนั้น ชุด ๑ เป็นนกนางนวลหางดำ และ ชุด ๒ เป็นนักนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย ส่วนชุดที่ ๓ ซึ่งผมตั้งหัวเรื่องว่า นกนางนวลปริศนานั้น ไม่ใช่พันธุ์ปริศนานะครับ แต่เป็นนกที่ผู้รู้ทั้งหลายยังไม่สามารถฟันธงลงไปได้ว่า เป็นนกนางนวลชนิดใด ทราบแต่ว่า เป็นนกโตไม่เต็มวัย อาจจะเป็นฤดูหนาวแรกหรือฤดูหนาวที่สอง จึงเป็นที่ถกเถียงกันอย่างคึกคักในหมู่ผู้รู้เรื่องนกทั้งหลาย ยกเว้นผมที่ไม่ได้ถกแถลงกับเขา เพราะภูมิความรู้มีน้อย ได้แต่ติดตามข่าวอย่างใกล้ชิด

     ถ้าลองสังเกตุดี ๆ จะเห็นว่า ความแตกต่างของในภาพชุดที่ ๓ นั้น อยู่ตรงที่สีของปากไม่เหมือนกัน ภาพแรก ๆ โคนปากสีเนื้อ แต่ปลายปากสีดำ ส่วนภาพต่อมา ปากกลายเป็นสีดำหมด

     บางท่านมองว่า น่าจะเป็นนกชนิดเดียวกัน แต่ช่วงเวลาทำให้สีของปากเปลี่ยนไป ซึ่งผมก็เห็นด้วยตามนั้น เพราะหลังจากผมเห็นเจ้าโคนปากสีเนื้อแล้ว ในอีกสัปดาห์ต่อมา ผมไม่พบอีก แต่ดันไปพบเจ้าปากสีดำแทน ทว่าความเชื่อมั่นเริ่มสั่นคลอน หลังจากพี่พาส นักดูนกผู้อารีย์ท่านหนึ่งบอกว่า ผมเห็นทั้งเจ้าโคนปากสีเนื้อกับเจ้าปากสีดำ ในวันเดียวกัน!!!

30

-ภาพนี้ ทางซ้ายมือเป็นนกนางนวลหางดำพันธุ์รัสเซีย ส่วนทางขวาเป็นนกนางนวลที่ยังไม่สามารถหาข้อสรุปของชนิดพันธุ์ได้

20

-จะเห็นว่าเจ้านกนางนวลปริศนา (ซ้าย) มีขนาดใหญ่กว่านกนางนวลธรรมดามากทีเดียว   

22 21

เจ้านกปริศนานี้ ผู้รู้บางท่านสรุปลงไปว่า เป็น นกนางนวลหัวดำใหญ่ (Pallas’s Gull) บางท่านก็ว่าเป็นนกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย จึงต้องสอบถามเพื่อขอคำตอบสวรรค์จากผู้รู้เหนือผู้รู้อีกทอดหนึ่ง

เครดิต: oknation.net

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s